معنویت؛ الگوی عملی برای سبک زندگی علوی

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ـ تحلیلی طلیعه، در سالروز میلاد امام متقیان(ع)، اسوه علم و عمل گفتگویی داشتیم با بخشعلی قنبری استادیار و عضو هیئت علمی رشته ادیان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز در خصوص توصیه ها و راهکارهای حضرت علی(ع) برای رسیدن به سبک زندگی اسلامی که در ادامه می آید:

*تأثیر کلام و رفتار حضرت علی(ع) بر سبک زندگی چگونه است؟

سبک زندگی یک مقوله‌ای است که همه بخش‌های اختیاری زندگی انسان را در برمی گیرد چرا که پاره‌ای از بخش‌های زندگی در اختیار انسان نیست و دیگران در آن تأثیرگذار هستند. از حوزه‌های اختیاری انسان می‌توان به تفریحات اشاره نمود.حضرت امام علی (ع) چون یک شخصیت عمیق معنوی هستند از این‌ جهت زندگی عملی ایشان می‌تواند الگویی برای نحوه زندگی انسان‌ها باشد؛ لذا می‌توان از ایشان در همان بخش‌هایی که اختیار هست الگو گرفت. به‌ عنوان‌ مثال در سبک زندگی حضرت امیرالمومنین(ع) هیچ لحظه‌ای برای هدر دادن وجود ندارد، بدین معنا که انسان در لحظه‌های فراغت که وظیفه الزامی نداریم حق نداریم وقتمان را به بطالت بگذرانیم و حداقل کار مفید را انجام دهیم.

سبک زندگی یک مقوله‌ای است که همه بخش‌های اختیاری زندگی انسان را دربرمی گیرد چراکه پاره‌ای از بخش‌های زندگی در اختیار انسان نیست و دیگران در آن تأثیرگذار هستند

نقل است از حضرت علی (ع) که در جایی نشسته بود و با لب‌هایش ذکر می‌گفت و با پای خود نیز بر روی خاک چیزی می‌کشید شخصی به امام(ع) نزدیک شد و دلیل این کار را از او پرسید امام(ع) در جواب فرمود در اینجا من توانایی دو کار را داشتم که هم ذکر بگویم و هم تمرین نقاشی کنم! بنابراین در سبک زندگی حضرت امام علی (ع) وقتی به‌عنوان وقت خالی نمی‌بینیم از همین جهت است که ایشان بر اساس اندیشه‌ای که راجع به خدا جهان و انسان دارد توصیه می‌کند که تمام توانتان را به کار ببرید تا در این دنیا آنچه باید به دست بیاورید به دست آورده باشید و بعد به آن دنیا بروید.

*راهکارهای عملی نهج‌البلاغه برای پیاده‌سازی این سبک زندگی چیست؟

ایشان در خطبه ۴۲ نهج‌البلاغه صراحت دارد بر این نکته که إِنَّ الْیَوْمَ عَمَلٌ وَ لَا حِسَابَ وَ غَداً حِسَابٌ وَ لَا عَمَلَ، امروز روز عمل است ولی حسابی در کار نیست فردا روز حساب است و عمل در کار نیست. بنابراین توصیه می‌کند که تا هستید کار کنید. این ازنظر سبک زندگی در حوزه استفاده بهینه از وقت‌هایی که در اختیار ما هست.

منتها ببینید حضرت علی(ع) سبک زندگی که انتظار دارد دیگران داشته باشد الگوی معنویت است ایشان هیچ‌وقت از حق و عدل و معنویت چشم‌پوشی نکرده بنابراین در تمام لحظات زندگی خود این را موردتوجه قرار می‌دهد.

حضرت امام علی (ع) چون یک شخصیت عمیق معنوی هستند از این‌ جهت زندگی عملی ایشان می‌تواند الگویی برای نحوه زندگی انسان‌ها باشد

ما می‌توانیم این را ادعا کنیم که از اول تا آخر نهج‌البلاغه سبک زندگی در صحبت‌های امیرالمؤمنین(ع) آمده، منتها اگر سبک زندگی را به حوزه انسانی اسلامی اختصاص بدهیم در نهج‌البلاغه آمده است که در این فاصله زمانی که در اختیار شماست چه باید بکنید و این سبک زندگی در چهار رابطه انسان با خدا، خود، دیگران و طبیعت دسته‌بندی‌شده و آشکار است.

هدف اصلی سبک زندگی ایشان این است که معنویت فدای چیز دیگری نشود و ما به لحاظ معنوی شکوفا شویم. به‌گونه‌ای که پس از مرگ نگوییم کاش فلان امر را انجام می‌دادم. به‌ گونه‌ای کار کنید که خودتان را به چیز دیگری مشغول نسازید و از معنویت غافل شوید، لذا شما نگاه کنید می‌بینید که زندگی علی(ع) یک زندگی سهل و آسان است یعنی ایشان انرژی خودشان در آن مقوله‌هایی که اهمیت زیادی ندارد، صرف نمی‌کنند به‌ عنوان‌ مثال اینکه من چه نوع وسیله‌ای برای رفت‌ و آمد داشته باشم یا اینکه خانه من چگونه باید باشد.

هدف اصلی سبک زندگی ایشان این است که معنویت فدای چیز دیگری نشود و ما به لحاظ معنوی شکوفا شویم

نظر حضرت این است که شما وقتی به یک‌ چیزهایی مثل خانه اهمیت دادید از یک‌ چیزهای دیگر غافل می‌شوید. ما دو وقت برای انجام دو کار نداریم بلکه یک‌ وقت داریم برای انجام همه امور و لذا باید انتخاب کنیم، حضرت علی(ع) می‌گوید شما معنویت را انتخاب کنید. کاری کنید که در این دنیا سعادتمند و در آن دنیا رستگار باشید وگرنه باخته‌ایم در خطبه ۳۱ نهج‌البلاغه می‌گوید مردم شما برای بهشت آفریده‌ شده‌اید خودتان را به کمتر از آن نفروشید

*کلام امیرالمؤمنین تا چه حد بر قرآن منطبق است؟

به‌ جرأت می‌توان گفت هیچ کلامی در نهج‌البلاغه وجود ندارد که نشود تأییدی برایش از قرآن پیدا کرد. منتها حضرت علی(ع) در بسیاری از موارد نهج‌البلاغه فرمایشات قرآن را بسط و توضیح دادند وگرنه ما جایی نداریم که حضرت یک‌ چیز بگویند و قرآن چیز دیگر؛ لذا این دو برهم انطباق کامل دارند.

*با توجه به پژوهشهای مختلف در ابعاد شخصیتی امیرالمؤمنین(ع)،‌ چه منبعی را برای پژوهش به علاقه‌مندان معرفی می‌کنید؟

یکی از حوزه‌های مربوط به زندگی ما به‌ کارگیری اخلاق است، از دیدگاه حضرت علی(ع) باید در زندگی اخلاق‌مداری را رعایت کنیم. یکی از حوزه‌های رعایت اخلاق، اخلاق شغل و حرفه است.

بنده پارسال کتابی را توسط انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی به چاپ رسانده‌ام با عنوان «اخلاق حرفه‌ای با تأکید بر نهج‌البلاغه» و در آن بخشی از الگوی سازمانی انسان با عنایت به نهج‌البلاغه توضیح داده شده است.

انتهای پیام/